MEUK wordt gemaakt en gespeeld door vijftigplussers. Vakmensen, die al tientallen jaren als ‘spelende mens’ hun brood verdienen. Over dat vak en deze mensen gaat MEUK. Een vak dat stevig leunt op empathie, mededogen en verbeelding. De kracht om je iets voor te stellen. Moeite doen om iets of iemand te begrijpen. Aardige, menselijke trekjes die in het gedrang komen in onze huidige, hapsnap samenleving van digitale babbelpraat en toenemende hufterigheid.
En over dat ouder worden: Hoe zit dat, als onze samenleving er in slaagt de dood uit te stellen, het leven weet te rekken, terwijl het de jongeren zijn die de toon zetten? Heeft alleen de jeugd nog toekomst? MEUK gaat ook over namaak en maakbaarheid, over ijdelheid en wijsheid.

Inhoud en vorm komen stapsgewijs en tegelijkertijd tot stand. Voor de samenstelling dragen de spelers zelf materiaal aan, uit eigen ervaringen, uit gedeelde ervaringen. Ook wordt van hen een serie filmportretten gemaakt, die als documentaire autonoom vertoond wordt, parallel aan de voorstelling, in de naburige filmzaal of op de lokale of regionale omroep. De portretten leveren daarnaast materiaal op voor de voorstelling zelf.

spel Rafaël Troch, Rob van Gestel, Ad van Iersel, Marlies Hamelynck, Mieke Klomp
regie Lenneke Maas
muziek Rob van Rijswijk & Jeroen Strijbos
vormgeving Hedy Grünewald
tekst(bewerking) Peter Dictus
dramaturgisch advies Paul Slangen
speladvies Bert Luppes
film/documentaire Jeroen Neus (Lumineus Producties/Stichting Verhalis)
première 11 maart 2011, De NWE Vorst, Tilburg (tournee t/m 14 april)

Also, the SoundSpots installations by Rob van Rijswijk and Jeroen Strijbos was my favorite artistic piece of the conference. A series of parabolic speakers are hanging from the ceiling such that you can only really hear the spearkers’ output when standing directly below them. Additional loud speakers around the room are playing one of several brilliant compositions artfully crafted specifically for the installation – truly a top-notch sound installation. (Belfast, Luke Cooper)

Prachtige en indrukwekkende performance met accordeon en live-electronica in een ruimtelijke beleving met acht luidsprekers rond het publiek. Gevoelig, grillig, melodisch, dissonant, het ging alle kanten op. (blog van de concertzender over Air Sensible)

VOX
Door René van Peer
Er lijkt een nauwelijks te overbruggen kloof te gapen tussen de menselijke stem en klanken die elektronisch opgewekt en bewerkt worden. De stem is niet los te zien van het lichaam waar hij aan ontspruit, zo direct is hij eraan verbonden. De stem is drager van zowel rede als emotie, bezweert, kalmeert, zweept op, verspreidt informatie even gemakkelijk als leugens. Hij ademt de persoonlijkheid die hem in trilling brengt. De stem is de mens, zonder meer, overal ter wereld, in iedere cultuur.
Elektronica speelt zich af in kastjes, is het stille en minuscule verkeer langs geconstrueerde bannen, splitsingen en knooppunten. Al sturen de handen dit verkeer, er is geen duidelijk verband tussen de bewegingen en de resulterende geluiden. Een nauwelijks waarneembare handeling kan een complex van lijnen in gang zetten, verglijdingen in timbre en volstrekt onvoorspelbare ritmische formaties. Al kunnen de geluiden een organische indruk maken, vaak hebben ze een buitenmenselijk karakter, waarin geen lijfelijkheid doorklinkt, geen resonerende lichaamsholten.
Eigenlijk zijn ze beide even ongrijpbaar – de trillingen van de menselijke stem en de minieme verschillen in stroomsterkte waar elektronica op drijft. Trillingen zijn trillingen, ongeacht hun bron. Breng ze samen in een ruimte en ze gaan een verbond aan met elkaar. Wanneer ze in samenspraak rondwaren, vormen ze een ontastbaar landschap van klanken. Een ruimhartige akoestiek geeft deze klanken een eigen leven, laat ze botsen, versmelten en langs elkaar wringen; en doet zo veranderende sculpturen ontstaan die alleen met de oren waar te nemen zijn.
Als stemmen binnenkomen in elektronische circuits worden ze onderdeel van heel andere processen. Dan komen ze op een platform dat nog het meeste lijkt op een experimentele snijtafel. Ze worden ontleed en uiteengerafeld in hun kleinste componenten. Die worden in nieuwe verhoudingen samengevoegd, ze krijgen andere vormen aangemeten, ondergaan een metamorfose – en worden in nieuwe gedaanten weer de wereld in gestuurd.

Dat is wat Rob van Rijswijk en Jeroen Strijbos doen in VOX, een vervolg op Air Sensible en Soundspots. Opnieuw wekken ze een ruimte tot ontastbaar leven door akoestische en elektronisch bewerkte geluiden erin samen te brengen. Stemmen van over de hele wereld onderhouden zich via hun elektronische apparatuur met twee zangeressen in de gewelfde galm van een kerk. Tezamen betoveren ze de lucht die daar aanwezig is met hun golven.

Een elektro-akoestische compositie voor 2 zangeressen, 16 speakers en de akoestische ruimte van een kerk. De speakers staan door heel het kerkgebouw opgesteld. Solistische, dromerige stemmen dwarrelen langs de kerkzuilen, voegen zich soms samen tot een imposant, impressionistisch klankveld.

Soms kun je flarden van spraak in een vreemde taal of zang herkennen, soms hoor je duidelijke zanglijnen al dan niet vergezeld van elektronische klanken. Zowel de compositie-elementen voor de twee vocalisten als voor de elektronische installatie zijn geënt op vocale tradities uit de hele wereld.

De zangeressen verspreiden zich door de ruimte terwijl ze, de ene keer akoestisch, de andere keer weer versterkt, al dan niet elektronisch vervormd hun partijen ten gehore brengen. Je hoort de muziek zelfs op een gegeven moment om je heen tollen. Het toonbare resultaat is een live gecreëerd polyfoon van melodieën en klanken met de luisteraar als middelpunt in de ruimtelijk geconstrueerde compositie.

Van Rijswijk en Strijbos maken in VOX ook gebruik van opnames die op de dag(en) van het concert zijn gerealiseerd, van en in de desbetreffende speelplek. Op die manier krijgt elke uitvoering een eigen, lokale tint mee.
VOX speelt liefst in kerkgebouwen. Het toneelbeeld bestaat deels uit filmprojecties op waterdamp en nevel. Het beeld dat vervliegt, valt naadloos samen met de vervlogen stemmen uit de wereld.

compositie / live electronica Rob van Rijswijk & Jeroen Strijbos
regie Peerke Malschaert   
zang/spel Bouwien van der Meer, Els Mondelaers
vormgeving Hedy Grünewald
visuals Hans Timmermans
productie Stichting Ambiance Tracks / Drieons / Muzieklab Brabant
met dank aan Vocaal Lab
première 13 en 14 november 2010/ November Music, Den Bosch
(aansluitend tournee; op locatie in kerkgebouwen)

VINK # 1: PLEIN

Op het taterende terras
Zit jij glazig te glanzen
Met stemmen in je hoofd
En niemand kan erbij

Bij VINK luister jij naar verhalen. Op een moment dat het jou uitkomt, in een volgorde die jij bepaalt. Het geluid dat alleen jij kunt horen, geeft een draai aan het beeld dat iedereen kan zien. Zo ontstaat telkens iets nieuws in jouw hoofd: je eigen hoorstelling. Tegen niemand zeggen.

De teksten en scenario’s voor de verschillende geluidsfragmenten zijn voor die locatie geschreven of geselecteerd door literaire en minder-literaire auteurs, door gevestigde namen en onbekend talent.
Alle teksten zijn ingesproken door acteurs en actrices en voorzien van muziek en een geluidsbeeld van het componistenduo Rob van Rijswijk en Jeroen Strijbos.

De eerste aflevering van VINK heet PLEIN en speelt op De Parade in Den Bosch, tijdens Theaterfestival Boulevard (6 t/m 15 augustus 2010). Andere afleveringen zijn in de maak: STRAAT, TENT, LOODS en HAL.

concept en samenstelling Hedy Grünewald en Peter Dictus
teksten Eric Alink, Hülya Cigdem, Peter Dictus, Kristien Hemmerechts, Ad van den Kieboom, Annelies Verbeke, Peter Pim Windhorst
stemmen Wim Arts, Luana Berghmans, Vivianne van den Boom, Oda Buijs, Irma Rens, Christel Schimmel, Bart van Veldhoven, Jace van de Ven
stemregie Oda Buijs
muziek en geluidsbeeld Rob van Rijswijk en Jeroen Strijbos
VINKhuis Hedy Grünewald (ontwerp) & KOW Art Productions (realisatie)
met dank aan Uitgeverij De Geus, Kim van der Weerden, Ad van Iersel, Twan Mensen

Meer over ROOK/BLIK

Luister hier naar het interview van Peter Pim Windhorst met regisseur Erna van den Berg en tekstschrijver Peter Dictus (Omroep Brabant, Van Genot & Passie, zaterdag 15 mei 2010).

Lees hier de vooraankondiging in BN/De Stem (dinsdag 18 mei 2010).

In het voorjaar van 2010 presenteert Drieons-nieuwe-stijl de eerste première, een ingelaste productie in samenwerking met Hotel Witlox, naar een idee van Hedy Grünewald op een tekst van Peter Dictus. De voorstelling gaat in de nabije toekomst op tournee.

ROOK/BLIK toont een echtpaar in de kruidenierswinkel van een grensdorp. De drukke doorgaande weg is de levensader van het dorp. De inwoners leven van de weg en de voorbijgaande vreemdelingen. Als het vrachtverkeer verdwijnt naar de nieuwe snelweg en de grenspost wordt gesloten, lijkt de ziel van het dorp te sterven. De etalages worden ramen met glasgordijnen, het dorp doet de ogen dicht. Ook als er nieuwe vreemdelingen verschijnen.

regie Erna van den Berg
spel Lizet van Beek, Herman van de Wijdeven (film)
concept & vormgeving Hedy Grünewald
tekst Peter Dictus
film Christina Vandekerckhove
muziek (compositie en uitvoering) Laetitia van Krieken
samenstelling liederen Lizet van Beek en Laetitia van Krieken
lichtontwerp Simon Haen
grafische vormgeving Marieke van der Schaar
fotografie Joep Lennarts
met dank aan
Dennis van Paassen, Stella Den Haag, LADDS, Tom Brooijmans, Leon van Egmond, Jeroen Strijbos, Vincent Vriens, Ellen Rijk, Familie Gillis (Attent Supermarkt, Oisterwijk), Familie Bouwens-Verheyden (Spar Supermarkt, Meer), Kees en Jeanne Dictus, Zorgcentrum De Willaert (Zundert), Theater De NWE Vorst

In ROOK/BLIK worden de volgende liederen gezongen: Derniere promenade (Chang-Wou-Kien/Henk Badings), La-bas, vers l’église (Grieks volkslied/Maurice Ravel), Lied des Wasserverkåufers im Regen (Bertolt Brecht/ Paul Dessau), Hospodin jets muj pastyr (bijbel, psalm 23/ Antonin Dvorak), La Panaderita (Spaans volkslied), Rosa del cami (Federico Mompou), Jo et pressentia com la mar (J. Janés/Federico Mompou).

te zien op donderdag 20 mei, vrijdag 21 mei, zaterdag 22 mei, aanvang 20.30 uur, Theater De NWE Vorst

In het najaar van 2010 en in 2011 is ROOK/BLIK opnieuw te zien. Nadere gegevens volgen.