Oh, Nul! (2003)

Oh, Nul! is een tafelconcert met tafelmuziek, tafelteksten, tafeldans, tafelperformances en live tafelvideo. Een losgeslagen schoolklasje dat achter de lessenaartjes stiekem zit te mengen en te mixen. Alles wat de meester, God en de goede smaak verbieden. Een ontmoeting tussen een barokorkest, een verstomde rock ’n roll band, een recital, een hoorspel, een lezing en een stoelendans.
Een laatste groet aan zaken en ideeën die met het nieuwe millennium uit ons collectief bewustzijn dreigen te verdwijnen: de typemachine, het concert zonder elektrische versterking, het boek, het clavichord, de luit, gecultiveerde luiheid. Uitzwaaien, maar wél in de stijl van deze eeuw.

Met Oh, Nul! begeven Drieons en Palinckx zich op het terrein van de eerder gezamenlijk gecreëerde producties Palinckx dekt Tafel (1999) en Henry (2001). Maar Oh, Nul! is intiemer. Vanuit een gemoedelijke huiskamersfeer wordt verbeeld en bezongen hoe de Volendamse evangelist O. Dapper Dapper kampt met een heus writers block. In de lijn der absurdisme worden verlangende terugblikken in de vorige eeuw afgewisseld met futuristische dromen.

Uit een interview met Jacq Palinckx in het Brabants Dagblad:
Het idee voor het project Oh, Nul! begon met een boek. Niet zomaar een boek, maar een obscuur geschrift van Willem F. Hermans waar Jacq Palinckx al jaren naar op zoek was. Uiteindelijk vond hij het boekwerkje in De Slegte. De titel luidt veelbelovend Het evangelie van O. Dapper Dapper. Een roman over een Volendamse evangelist die het ultieme evangelie wil opstellen, ware het niet dat hij voortdurend kampt met een grotesk writers block. Palinckx weet het zeker: “Ongetwijfeld één van de meest absurdistische en surreële Nederlandse romans ooit.”

Palinckx zocht verder naar vergelijkbare surreële teksten. “Verhalen die voortkomen uit de sluimertoestand, het gelukzalige moment tussen slapen en waken. Voordat je in slaap valt, of als je net wakker bent heb je namelijk de mooiste ideeën.” Teksten van Ray Bradbury, Stefan Themerson en Flann O’Brien duiken in flarden in Oh, Nul! op, en Palinckx smeedde ze tot een sluitend geheel. “En daartussen door zijn enkele prachtige liedteksten van Han Buhrs te horen. Zoals een blues waarin het absolute niets wordt bezongen.”

Muzikaal gezien wordt eveneens een frisse duik in het verleden genomen. Han Buhrs, Bennie Bartels en Rafaël Troch spreken en zingen zonder versterking en de vijfkoppige muzikantengroep speelt zoveel mogelijk ‘unplugged’. “Bert en ik bespelen onder meer een luit, de dobro, akoestische gitaar en zelfs een tamboera en een balalaika. Het ensemble krijgt een totaal andere klankkleur, alsof je het wiel opnieuw moet uitvinden. Veel lange verglijdende lijnen en doorgaande patronen. Muziek als een stroom van klanken, zeg maar drones, waaruit dan de songs en teksten opborrelen.”

In de beperking toont zich de meester, lijkt het devies van Oh, Nul!. Iedereen moet terug naar af. Dat geldt dus ook voor choreograaf Ives Thuwis en videomaker René Jagers. “Iedereen krijgt een kader opgelegd dat helemaal verkend mag worden”, aldus Palinckx. De dans speelt zich hoofdzakelijk af achter de lessenaartjes, en ook voor René Jagers wordt het behelpen. “Ik denk dat we de overheadprojectors maar eens van stal gaan halen”, klinkt Palinckx nu al vergenoegd.

En nog een laatste boodschap voor het komende millennium? “Ja”, knikt Jacques Palinckx driftig die een broertje dood heeft aan de opgefokte e-mail- en mobieltjescultuur. “Durf onbereikbaar en lui te zijn.”

credits
regie, muziek, concept Jacq Palinckx tekstfragmenten W.F. Hermans, S. Themerson, F. O’Brien, R. Bradbury e.a. liedteksten Han Buhrs choreografie Ives Thuwis vormgeving Hedy Grünewald beeldprojectie René Jagers spel Rafaël Troch spel, dans Bennie Bartels zang, diversen Han Buhrs akoestische gitaar, dobro, luit, diversen Jacq Palinckx contrabas, basgitaar, tamboera Bert Palinckx percussie, squeeky toys Alan Purves orgel, keyolin, melodica, celesta, diversen Cor Fuhler draaitafels, diversen Donotask techniek Flip Reid fotografie Remco Tazelaar (affiche), Joep Lennarts grafische vormgeving Marieke van der Schaar / Hadraplan publiciteit Marieke Verboord planning en organisatie Bert Palinckx, Peter Dictus coproducent Palinckx mede mogelijk gemaakt door auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra

speellijst
17 en 18 april, Theater De Vorst, Tilburg
22 en 23 april, De Brakke Grond, Amsterdam
2 mei, Lokaal 01, Breda
13 mei, Theater Kikker, Utrecht
17 mei, Plaza Futura, Eindhoven
22 mei, Muziekcentrum, Den Bosch

Na afloop overheerst het gevoel dat je de voorstelling nog een keer moet zien om alle details en dwarsverbanden van de volgepropte zes kwartier volledig te vatten. Oh, Nul! is overdonderend totaaltheater op zakformaat. NRC HANDELSBLAD

Op het scherp van de snede, met een geweldige timing. Vol ideeën, ontleningen en merkwaardige combinaties, die even besnuffeld en geproefd worden om snel plaats te maken voor een volgende reeks invallen. Door de mogelijkheden tot improvisaties en snelle wisselingen is die speelsheid muzikaal een kracht. BRABANTS DAGBLAD